Pełnia księżyca fascynuje ludzi od niepamiętnych czasów. Zjawisko to występuje mniej więcej raz na 28 dni, ale czasami możemy obserwować aż dwie pełnie w jednym miesiącu, co jest nazywane "niebieskim księżycem". A choć pełnia księżyca to naturalne zjawisko astronomiczne, przypisywana jest mu pewna nadzwyczajna moc, wpływająca na nasze zdrowie i funkcjonowanie.

Astronomia i sen: księżycowe wpływy

Dla wielu osób pełnia księżyca kojarzy się z pogorszeniem jakości snu. Zgłaszane są problemy z zasypianiem, a nawet przerywanym snem. Istotne jest jednak, aby zrozumieć, że pełnia to jedna z czterech faz księżyca, które zmieniają się w zależności od pozycji księżyca na orbicie Ziemi. Są to: nów, pierwsza kwadra, pełnia i ostatnia kwadra. Cały ten cykl trwa prawie 30 dni. Okazuje się, że nie tylko księżyc w pełni na nas oddziałuje. Tak naprawdę życie nasze oraz roślin i wielu zwierząt jest zależne od ilości światła, ustawienia względem słońca, pory roku i nawet faz księżyca. Ruch księżyca i związanej z nim grawitacji ma wpływ na pływy morskie, tzw. przypływy i odpływy.

Czy pełnia księżyca może faktycznie zaburzyć nasz sen?

Mimo licznych badań naukowych ciężko jednoznacznie stwierdzić, czy fazy księżyca mogą być powodem bezsenności. Istnieje jednak przekonanie, że sama pełnia może wpływać na jakość snu. W tym czasie u niektórych osób obserwuje się zmniejszony poziom melatoniny - hormonu snu, co może prowadzić do trudności z zasypianiem. Zmienia się również ciśnienie krwi i temperatura ciała, a wiele osób zgłasza uczucie niepokoju i napięcia.

Co więcej, zjawisko pełni, które oznacza najjaśniejszą fazę księżyca, może po prostu zwiększyć natężenie światła nocnego, co przeszkadza w zasypianiu. Są też teorie sugerujące wpływ różnic w polu elektromagnetycznym i grawitacji księżyca na wydzielanie melatoniny. Jest to także zjawisko indywidualne, niektórzy bardziej mogą odczuwać efekty pełni księżyca, podobnie jak na gwałtowne zmiany pogody czy duże wahania temperatur.

Uczucie niepokoju i rozdrażnienia podczas pełni

Mimo tych obserwacji, jest istotne, aby pamiętać, że pełnia księżyca trwa tylko trzy dni i nie wywołuje trwałych zmian w naszym rytmie snu. Ważne jest jednak, aby zadbać o optymalne warunki snu, szczególnie w czasie pełni. To oznacza unikanie hałasu, stresu w ciągu dnia, a także dbanie o regularne godziny snu i pobudki. Warto także zadbać o wieczorny relaks, jednak w zdrowej formie.

Przekąska i jeszcze jeden odcinek ulubionego serialu mogą się wydawać kuszącą opcją, ale nie będzie to dobre dla jakości snu. Zdecydowanie lepiej jest nie jeść na ok. 4 godziny przed pójściem spać, a oglądanie telewizji czy przeglądanie Internetu w telefonie lepiej jest zastąpić lekturą książki. Dodatkowo możesz wówczas puścić sobie relaksującą muzykę, co sprzyja relaksowi i pozwala szybciej zasnąć.

Na jakość naszego snu wpływa również nasze otoczenie oraz cykl naturalny dnia i nocy, znany również jako cykl słońca i księżyca. Tutaj pojawia się kwestia pełni. Czy pełnia rzeczywiście może wpływać na jakość naszego snu? Jest to temat kontrowersyjny, na który naukowcy nie mają jednoznacznej odpowiedzi.

Co w kwestii pełni i snu ma do powiedzenia nauka?

Niektóre badania sugerują, że faza księżyca może wpływać na nasz sen. Na przykład, w jednym z badań przeprowadzonych przez szwajcarskich naukowców, ochotnicy spali krócej i mniej głęboko podczas pełni, w porównaniu do innych faz księżycowych. Naukowcy spekulowali, że może to być związane z ewolucyjnym mechanizmem, który sprawił, że nasi przodkowie byli bardziej czujni podczas pełni.

Z drugiej strony, wiele innych badań nie znalazło żadnego znaczącego wpływu fazy księżyca na sen. Na przykład, analiza danych z ponad 2000 osób przeprowadzona przez University of California, Los Angeles, nie wykazała żadnych zmian w jakości snu związanych z fazą księżycową. Badacze zauważyli, że osoby, które twierdziły, iż pełnia wpływa na ich sen, prawdopodobnie doświadczały efektu potwierdzenia – zwracają uwagę na noce, gdy mają trudności ze snem i jest pełnia, ale ignorują noce, gdy mają trudności ze snem, a pełni nie ma. Warto sprawdzić, jak wygląda to w Twoim przypadku. Spróbuj obserwować i zapisywać dni, kiedy masz problemy ze snem oraz wtedy, gdy śpisz dobrze. Następnie spróbuj na te wyniki nałożyć kalendarz faz księżyca.

Należy podkreślić, że badania na ten temat są nadal niejednoznaczne i potrzeba więcej danych, aby lepiej zrozumieć potencjalne związki między fazą księżycową a snem.

Podsumowując, jeśli zauważasz, że masz trudności ze snem podczas pełni, może to być spowodowane wieloma czynnikami, w tym potencjalnie efektem potwierdzenia. Najlepszym rozwiązaniem jest utrzymanie zdrowych nawyków snu, niezależnie od fazy księżyca. To oznacza utrzymanie stałych godzin snu i pobudki, unikanie stresu i hałasu oraz utrzymanie sypialni w chłodnej, ciemnej i cichej atmosferze.

Sposoby na dobry sen nawet w trakcie pełni księżyca

Bez względu na to, czy odczuwasz problemy i dolegliwości ze snem podczas pełni księżyca, są pewne uniwersalne zasady, które warto wdrożyć i stosować je w codziennej higienie snu.

Jednak trzeba pamiętać, że osiągnięcie wysokiej jakości odpoczynku to trudne i złożone zadanie, które wymaga szeregu modyfikacji w codziennej rutynie. Na szczęście, większość z nich to drobne korekty, które nie zmieniają drastycznie naszego stylu życia, lecz zamiast tego wymagają pewnej konsekwencji i uporządkowania. Kluczem do sukcesu jest konsekwencja i regularność.

Należy dołożyć wszelkich starań, aby utrzymać regularne godziny zasypiania i budzenia się. Badania prowadzone na grupie osób starszych pokazują, że nieprzestrzeganie stałego cyklu snu może przyczyniać się do problemów z układem krążenia.

Regularna aktywność fizyczna

Zadbaj o stałą i regularną aktywność fizyczną w kontekście dbania o zdrowy sen. Ćwiczenia i sport mogą prowadzić do odczuwania zmęczenia wieczorem, co z kolei ułatwia zasypianie. 

Regularne uprawianie sportu nawet na bardzo amatorskim i niewysiłkowym poziomie może rozładować napięcie mięśniowe, co pośrednio korzystnie wpływa na jakość snu.

Ile czasu powinniśmy poświęcić na aktywność fizyczną? Zdrowy poziom to od 30 do 60 minut szybkiego chodzenia, jazdy na rowerze, pływania czy nawet intensywnego ogrodnictwa czy sprzątania domu na dobę. Pamiętaj jednak, aby unikać ćwiczeń tuż przed pójściem do łóżka, ponieważ podwyższony puls i pobudzenie mogą utrudniać zasypianie i relaks.

Unikaj stresu, zwłaszcza wieczorami

Należy podjąć próbę zredukowania poziomu stresu w swoim życiu lub przynajmniej minimalizować te czynniki stresujące, na które masz bezpośredni wpływ.

Unikaj spożywania kawy i herbaty około sześć godzin przed snem, ponieważ te napoje mają działanie pobudzające. Zrezygnuj też z drzemki po godzinie 15, bo może to utrudniać zasypianie o ustalonej porze, dlatego warto ich unikać.

Kieliszek wina ułatwia zasypianie? Nie, dziękuje

Pamiętaj, aby unikać spożywania alkoholu przed pójściem spać. Alkohol początkowo może działać rozluźniająco, jednak trzeba pamiętać, że nasz organizm traktuje tę używkę nawet w małej ilości jak truciznę. Zamiast skupiać się na procesach regeneracyjnych w trakcie snu, organizm próbuje pozbyć się toksyn alkoholu.

Jest powszechne przekonanie, że lampka wina czy drink przed snem pomogą zasnąć. Zasnąć owszem, ale nawet małe dawki alkoholu bardzo obniżają jakość snu, organizm jest w trakcie zwalczania negatywnych skutków alkoholu w organizmie i jest w stanie ciągłego czuwania i poczucia zagrożenia. Trudno w takich warunkach o dobry sen.

Podsumowując, pełnia może mieć wpływ na nasze samopoczucie i jakość snu, podobnie jak wiele innych czynników takich jak dieta, alkohol czy kawa. Na ten moment nie ma jednoznacznych badań naukowych, które potwierdzałyby, że pełnia utrudnia zasypianie czy obniża jakość snu. Może być to kwestia indywidualna, dlatego dobrze jest prowadzić dzienniczek jakości snu i spróbować zauważyć ewentualne związki między pełnią a gorszym samopoczuciem.